Comunu de Moguru

Comune di Mogoro - 50ma Fiera del Tappeto

Salta la barra di navigazione e vai ai contenuti

Passillada storica e religosa

Cresia de Santa Maria Craccaxia Accanta de su biviu de Moguru, a su km 62 de sa SS-131, prima de si imbiai a sa bidda, si conzillaus de visitai sa cresiedda de Santa Maria Craccaxia [1] de su seculi X-XII.

Po ddui arribbai bisongiat a passai de s’ingruxeri de su biviu de Moguru, Oristanis e Casteddu e a pustis, arribbaus a su de sa cantina “Il Nuraghe” si pigat sa bia chi passada a costau de su frummini e sa Carlo Felice e a bellu a bellu gosendisi sa natura in trà mesu de is bingias, is mendulas e is obias, in pagu tempus si arribbada a su logu.

Bellu, mannu e umbrosu est su spazzraxu chi ingiriat sa cresia chi forzis fut de appartenenzia a sa Curadoria de Bonorcili distruida de is morus saracinus in su seculu XV.

Arruinas de sa cresia de Santu Pedru Inni agataus tottu is cumbanenzias po si frimai a pappai, e pustis si torraus a imbiai in sa ia chi passat intra mesu de is bingias famadas de is arenas e girendi a manu esta, a pustis unu bellu trettu, si arribbat a is ruinas de Bonorcili [2] chi minescit una scappada de pausu e cracullamentu po torrai suidu, ascutai tottu is profumus de su Campidanu e castiai is terras luazzas traballadas chi funt a ingiriu de is ruinas de sa cresia de Santa Nastasìa e s’u rtimu inqueddu de muralla de sa cresia de Santu Iroxu.

E pustis, incamminendisidda accanta se sucorettoni de Zarai e sa Serra de sa Mendula e castiendi facci a sa SS 131, prus o mancu acanta de su distribbudori de s’Agip, a pustis 5 minutus agataus is ruinas de sa cresia de “Santu Pedru” [3] cun su nuraxi accanta abi fut istrada presenti sa genti de sa romanidadi puru. De cussa cresiedda chi fudi istrada scunsacrada e lassada arrui, a pustis tempus de su sciusciu, medas pedras traballadas fiant istadas portadas a Moguru po ammanniai sa cresia de Santu Antiogu. Un’orta visitada, si incamminaus in sa bia chi passat a s’azza de sa SS 131, e pighendi sa strada provinciali 44, arribbaus a Moguru ea su primu ingruxeri aintru de bidda giraus a manu esta po sa strada chi andada a Gonnotramatza e pustis 150 metrus si agataus in sa Cresia de sa Madonna de su “Cramu” [4].

Cresia de su Cramu Su giardinu in frori, su guventu antigu de is paras carmelitanus e sa prazza, ingirianta custa cresia spantosa, a unica crobettura chi si arreidi asuba de sa pinnacuzza e is traias tottu alongu senza de aggiudu de coronduas. Is murallas aggraziadas cun is figureddas curiosas chi dda ingirianta, ammostant tottu sa futtesa de is maistus piccapedreris de su periudu romanicu-pisanu cun acciuntas goticas, chi ti cumbidant a intrai e ndi gosai tottu su bollori de sa cresia.

A pustis visitada, si imbiaus me is istradixeddas istrintas e beccias de Moguru e mirendi is portalis e is domixeddas fattas in pedra bianca e niedda in patre fillu arribbaus a sa Cresia de “Santu Brannadiu” de Siena [5], patronu de Moguru. Custa cresia cumenzada a fabbriccai in su Sexentus, est istada arrangiada cumenti si spettat de pagu tempus e ammostat tottu sa capassidadi de is architettus de su periudu romanicu baroccu cun is acciuntas de s’a ltari in marmuri de su Settixentus e is disignus nodius de sa fida de su santu pinturadas cun abbilidadi manna in su 1933 de su maistu casteddaiu Baciccia Scano.

Sa Cresia Manna Salludada sa cresia parrocchiali e passendi in sa prazza manna, si podint castiai is palazzius de sa pretura, de su comunu becciu, e sa domu de Grussu, torrada a arronnuai e tinturai cun grazia de pagu e unu scantu palazius sennoriccus chi funt prendas nodidas de sa idda de Moguru.

Imbiendisidda a manu esta in sa via Gramsci, chi segada in mesu sa idda, si arribbada a sa cresia de Santu Antiogu [6]. Custa cresiedda posta in logu artu si fait meri impari a su casamentu scolasticu e sa satua de sa Madonna, de sa praza manna abi sa genti de sempri s’e st attobiada in tottu is momentus prus importantis dde sa fida de sa idda.

Un’orta fattus is gradinus de sa scaba de pedra niedda chi nci arziat a sa cresia, a pustis visitada, si podeus incarai a lad’e palas, e de innis’s’hant a cumparri is meraviglias de is satus traballaus e is cruccus de Moguro e Masuddas impari a sa miràda spantosa de sa jara, is costeras de su pranu de Siddi, e Gonnotranmatza finzas a arribbai a su pizziolu prus artu de su nuraxi de “Genna Maria” de Biddannobaforru.